Besmettelijker dan griep

Besmettelijker dan griep

mei 3, 2019 0 Door admin

Mazelen rukken op. Wereldwijd zijn er dit jaar drie keer zo veel besmettingen als normaal, schreef de Wereldgezondheidsorganisatie WHO in april. Het zijn voorlopige cijfers, die later met officiële statistieken onderbouwd moeten worden, maar het is een alarmerend signaal.

Exemplarisch voor het keren van het tij zijn de recente uitbraken van mazelen in de Verenigde Staten. Dit jaar zijn er in de VS al meer dan 700 patiënten gemeld, en dat terwijl het land rond de eeuwwisseling nog vierde dat het dankzij vaccinatieprogramma’s mazelenvrij was geworden. Maar het virus steekt nu de kop weer op doordat het vanuit het buitenland terecht is gekomen in bevolkingsgroepen die om religieuze redenen niet gevaccineerd zijn. Dat heeft een epidemie in gang gezet die snel in omvang lijkt toe te nemen.

Ook in Nederland komen mazelen opvallend meer voor dan normaal. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) telde tot half april al twintig patiënten; dat is al meer dan het aantal besmettingen dat anders in een heel jaar wordt geteld (over heel 2018 waren het er 24).

Welke dreiging gaat er uit van de mazelen? Vijf vragen over een gevaarlijke infectieziekte.

  1. Hoe besmettelijk is het mazelenvirus?

    Mazelen is een van de besmettelijkste infectieziektes, veel besmettelijker dan bijvoorbeeld griep. Tot 90 procent van de mensen die nooit eerder in aanraking geweest zijn met het virus (en er dus geen weerstand tegen hebben) raken erdoor geïnfecteerd als zij in de buurt van een patiënt komen. Uitgehoeste druppeltjes slijm zweven door de lucht en zijn tot twee uur lang besmettelijk. Het virus blijft ook achter op oppervlakken waarmee de patiënt in aanraking is gekomen. In een populatie die geen immuniteit heeft kan één patiënt 9 tot 18 anderen besmetten.

    De bouw van het virus draagt bij aan de besmettelijkheid

    De bouw van het virus draagt ook bij aan de besmettelijkheid. Het virus heeft aan zijn oppervlak twee eiwitten; het hemagglutinine-eiwit bindt aan receptoren op menselijke cellen, waarna het fusie-eiwit ervoor zorgt dat het virus door de cel wordt opgenomen.

    Eenmaal in de cel kan het virus zich snel vermeerderen. Dat gebeurt aanvankelijk alleen in de oppervlaktecellen die de luchtwegen bekleden, maar daarna verspreidt het virus zich via de lymfeklieren verder naar de interne organen en de huid, waar het zich opnieuw in grote aantallen vermeerdert.

  2. Hoe dodelijk zijn de mazelen? Was het vroeger erger?

    De kans om te overlijden bij patiënten met mazelen is volgens het RIVM in Nederland kleiner dan 1 op de 10.000. Tijdens de epidemie in 2013/2014 overleed in Zeeland een ongevaccineerd 17-jarig meisje.

    In ontwikkelingslanden is de sterfte, net als vroeger in Europa, een stuk hoger. Dat heeft vooral te maken met een slechte doorvoeding, waardoor de weerstand lager is. Met name vitamine A-tekort kan het verloop van de ziekte verergeren. In vluchtelingenkampen onder mensen zonder weerstand tegen het virus kan de sterfte oplopen tot 30 procent. Longontsteking als gevolg van de mazeleninfectie is verantwoordelijk voor zes op de tien sterfgevallen.

    De incubatietijd van het virus is ongeveer tien dagen

    In 2000 was het geschatte jaarlijkse aantal doden door mazelen nog 535.000, in 2017 kwamen de schattingen voor de wereldwijde mazelensterfte uit op 110.000 per jaar. Nog altijd wordt er niet overal ter wereld tegen mazelen gevaccineerd. Waar dat wel gebeurt, zet het echt zoden aan de dijk; schattingen van de wereldwijde mazelensterfte vóór de ontwikkeling van het vaccin komen uit op twee tot drie miljoen doden per jaar. Het vaccin heeft over de hele wereld sinds 2000 ruim 21 miljoen doden voorkomen.

    De incubatietijd van het virus is ongeveer tien dagen. Dan begint de ziekte met koorts, hoesten, neusverkoudheid en oogontsteking. Zo’n twee tot vier dagen later ontstaan er rode vlekjes. Het virus kan ook middenoorontsteking en diarree veroorzaken, en in ernstige gevallen longontsteking, stuipen of hersenontsteking. Jaren later kan er in zeer zeldzame gevallen nog een meestal fatale hersenontsteking ontstaan.

    Een mazeleninfectie is meldingsplichtig, maar lang niet altijd wordt de ziekte herkend door een dokter of bezoekt de zieke een huisarts. Tijdens de mazelenuitbraak van 2013-2014 zijn er bij het RIVM 2.700 meldingen van mazelen binnengekomen. Een steekproef in Rhenen leverde 307 kinderen op die mazelen hadden gehad. In de landelijke registratie waren er daarvan maar 27 terug te vinden. Dat betekent dat nog niet één op tien besmettingen goed gemeld wordt.

  3. Zijn scholen en crèches broedplaatsen voor mazelenuitbraken?

    Ja. Zolang er een enkeling niet gevaccineerd is, is het infectierisico laag. Maar op kinderdagverblijven zitten ook vaak heel jonge kinderen die hun eerste vaccinatie nog niet hebben gehad. Dat vergroot het risico dat de ziekte zich snel verspreidt.

    Uit recent Nederlands onderzoek naar de mazelenepidemie in 2013/2014 blijkt dat de overdracht van mazelen tijdens de schoolvakantie met de helft kan afnemen. Een drastische maatregel als het sluiten van scholen is alleen nuttig als er nog niet veel ziektegevallen zijn en de lokale gemeenschap goed beschermd is door vaccinatie.

  4. Hoe staat het met de vaccinatie tegen mazelen in Nederland?

    Binnen het Rijksvaccinatieprogramma krijgen alle kinderen in Nederland twee keer een BMR-prik, op een leeftijd van 14 maanden en nog eens als ze 9 jaar oud zijn. Dit is een combinatievaccin, dat behalve tegen mazelen ook bescherming biedt tegen rode hond en bof. In het vaccin zitten levende, verzwakte virussen. Die lokken dezelfde afweerreactie uit als een ‘wilde’ infectie met deze virussen, alleen is deze reactie veel milder. Het immuunsysteem verwerft zo een geheugen voor deze virussen, waardoor de afweer onmiddellijk paraat staat als de gevaccineerde in aanraking komt met een wild virus. Vaccinatie biedt een goede bescherming tegen mazelen. Na de eerste prik is 95 procent van de mensen beschermd en na de tweede 99 procent.

    In de Biblebelt is de vaccinatiegraad fors lager dan elders in Nederland

    De vaccinatiegraad verschilt in Nederland flink per gemeente. Gemiddeld komt die net boven de 90 procent uit, maar vooral in gemeenten in de zogeheten Biblebelt duikt die eronder. De minste dekking was er in de gemeente Neder-Betuwe, waar in 2018 slechts 54 procent van de peuters de eerste BMR-prik kreeg. Door de clustering van niet-gevaccineerden, wier sociale leven (kerk, school, werk en ontspanning) zich grotendeels binnen eenzelfde groep afspeelt, kunnen epidemieën ontstaan.


    Het natuurlijk doormaken van een mazeleninfectie (meestal als kind) geeft een zodanig robuuste reactie van de afweer dat mensen waarschijnlijk levenslang tegen mazelen beschermd zijn. Maar aan het doormaken van deze ziekte zijn ernstige risico’s verbonden, en daardoor ook extra kosten. De kans op complicaties is groter bij mensen met een verzwakt immuunsysteem.

    Vanwege grote uitbraken in het buitenland, zoals in Oekraïne en Roemenië, adviseert het RIVM reizigers naar deze en andere risicogebieden te controleren of hun vaccinatie op orde is. Kleine kinderen die meereizen zouden vanaf zes maanden oud de BMR-prik kunnen krijgen. Vaccinatie op nog jongere leeftijd is niet goed mogelijk omdat het vaccin dan interfereert met antistoffen die het kind via de placenta nog van de moeder heeft meegekregen. Zwangere vrouwen preventief het BMR-vaccin geven wordt afgeraden, omdat niet bekend is welke gevolgen dat heeft voor het ongeboren kind.

  5. We zouden de mazelen toch uitroeien?

    Ja dat klopt. Het streven van de Wereldgezondheidsorganisatie is om mazelen in 2020 de wereld uit te hebben. De vraag is of dat nog gaat lukken. Boven aan het lijstje van uit te roeien ziektes staat nog altijd polio. Polio is makkelijker te bestrijden dan mazelen, want vaccinatieteams kunnen van deur tot deur gaan om vaccins uit te delen. Bij mazelen gaat dat helaas niet, omdat het vaccin gekoeld moet blijven. Vanwege de grote besmettelijkheid van mazelen moet voor een succesvolle uitroeiingscampagne ten minste 95 procent van de bevolking zijn gevaccineerd. Voor pokken en polio is een vaccinatiegraad van 80 procent al genoeg.

    Het mazelenvirus voldoet aan de voorwaarden voor een succesvolle uitroeiingscampagne: de diagnose is goed te stellen, er is een goed vaccin beschikbaar en de ziekte komt uitsluitend voor bij mensen, zodat er niet onverhoopt een dierlijk reservoir kan blijven bestaan.

Lees meer over hoe CBD Olie kan helpen met uw hond op MHBioShop.com

 

Lees Meer